ซ้อมล้มบนกระดาษ ก่อนลงเงินจริง

1Premortem คืออะไร

วิธีนี้คิดโดย Gary Klein นักจิตวิทยาด้านการตัดสินใจ ตีพิมพ์ใน Harvard Business Review ปี 2007 ชื่อมาจากคำว่า postmortem หรือการชันสูตรศพ ซึ่งบอกได้ว่าตายเพราะอะไร แต่ช่วยคนที่ตายไปแล้วไม่ได้ Premortem กลับด้านกัน คือหาสาเหตุตั้งแต่ก่อนเริ่ม

ความต่างอยู่ที่คำถาม การวางแผนทั่วไปถามว่า "อะไรอาจผิดพลาดได้บ้าง" ซึ่งคนมักตอบแบบเกรงใจ Premortem ถามว่า "มันพังไปแล้ว เพราะอะไร" พอแผนพังไปแล้ว ไม่มีใครต้องปกป้องมัน ทุกคนจึงกล้าพูดเรื่องที่ปกติไม่กล้าพูด

Klein อ้างงานวิจัยปี 1989 ของ Deborah Mitchell, Jay Russo และ Nancy Pennington ซึ่งพบว่าการมองย้อนจากอนาคต (prospective hindsight) คือสมมติว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นแล้ว ช่วยให้คนหาสาเหตุของผลลัพธ์ในอนาคตได้ถูกต้องมากขึ้น 30%

Premortem Scan คือ Premortem ฉบับย่อ เน้นหาสามเรื่องที่ต้องระวังที่สุดก่อนลงเงิน ฉบับเต็มที่ไล่ครบทุกส่วนของธุรกิจอยู่ใน Premortem Codex

2ทำไมแผนดีๆ ถึงพัง

แผนส่วนใหญ่ไม่ได้พังเพราะเจ้าของไม่เก่ง แต่พังเพราะสามเรื่องนี้

1. คนเห็นปัญหาแต่ไม่พูด ทีมงาน โรงงาน หรือแม้แต่คนในครอบครัว เห็นจุดอ่อนแต่ไม่อยากขัด เพราะคุณเป็นเจ้าของเงิน
2. รักแผนของตัวเองเกินไป ยิ่งลงแรงคิดมาก ยิ่งมองไม่เห็นข้อเสีย ตัวเลขที่ตั้งไว้กลายเป็นความหวัง ไม่ใช่การประมาณ
3. ทุกคนคิดตามกัน เพื่อไม่ให้เสียบรรยากาศ เรียกว่า groupthink ผลคือไม่มีใครถามคำถามที่ควรถาม

Premortem แก้ทั้งสามเรื่อง เพราะเปลี่ยนการหาข้อเสียให้เป็นงานที่ทุกคนต้องทำ ไม่ใช่การขัดใจเจ้าของ